H ιστοσελίδα της Αθηνάς

Όταν κάποιος επιχειρήσει να μιλήσει για το Tai Chi, ξεκινούν αναφέροντας στην Ιστορία του. Το Πως ,που, και πότε ξεκίνησε, ποιός ήταν ο πρώτος που το ανέπτυξε και στην συνέχεια απαριθμούν τα διάφορα οικογενειακά στυλπου συνεχίζουν να διαμορφώνονται μέχρι και τις μέρες μας. Και αυτό γιατί είναι πραγματικό δύσκολο να μιλήσεις για αυτό και να καλύψεις όλα τα πεδία δράσης του χωρίς να παραλείψεις κάτι σημαντικό. Αυτό έκανα και εγώ τα τελευταία 9 χρόνια κατά την διάρκεια των οποίων, το Tai Chi έπαιξε τον καθοριστικότερο ρόλο στην γενικότερη ανάπτυξη μου.

Έτσι αποφάσισα να καταγράψω κάποιες παρατηρήσεις μου, που ίσως θα μπορούσαν να συνεισφέρουν στην κατανόηση του εύρους και της σύνθετης απλότητας, αυτού που θεωρείται η ύψιστη πολεμική τέχνη. Μια πολεμική τέχνη που σκοπό έχει να δημιουργήσει, όχι απλά στρατιώτες, αλλά πραγματικούς μαχητές με ήθος σε όλα τα πεδία και κυρίως στο πιο δύσκολο, εκείνο της καθημερινής ζωής.

Το Tai Chi είναι επίτευγμα ενός φιλοσοφικού συστήματος που τα σπέρματά του ανιχνεύονται στην Κίνα, στα μέσα της δευτερης προχριστιανικής χιλιετίας. Το φιλοσοφικό αυτό σύστημα απετέλεσε την βάση της κινέζικης σκέψης. Τον 6ο αι. π.Χ, στην εποχή που στην Αθήνα του Πεισίστρατου καταγράφονται για πρώτη φορά τα Ομηρικά Έπη, στην Κίνα, ο Λάο Τζι γράφει το ποίημα Ταο Τε Τζινγκ που θεωρείται η Βίβλος του Ταοϊσμού, και ερμηνεύεται ως Βίβλος του Ταοϊσμού και ερμηνεύεται ως Βίβλος της Οδού και της Αρετής, ή Βίβλος του Φυσικού δρόμου, ή της οδού της Αρετής, ή του Ενάρετου τρόπου ζωής, και είναι το δεύτερο πιο διαδεδομένο και διαβασμένο βιβλίο στον κόσμο μετά την Αγία Γραφή. Εδώ πρέπει να διευκρινίσουμε πως Αρετή σύ μφωνα με τον Ταοϊσμό δεν είνα η "αρετή" που αρνείται ή και δαιμονοποιεί το σώμα. Αντίθετα στον Ταοϊσμό το Σώμα είναι πολύτιμο, για αυτό και η άσκηση του έχει τεράστια σημασία στην γενικότερη εξέλιξη του ατόμου και της συνείδησης του.

Ο Ταοϊσμός όπως κάθε φιλοσοφικό σύστημα, σκοπό του έχει την δημιουργία ενός καλύτερου, και πιο συνειδητού ανθρώπου. Είναι φιλοσοφικό ρεύμα και τρόπος ζωής που αργότερα, για κάποιους έγινε και θρησκεία.

Με βάση αυτήν την φιλοσοφία αναπτύχθηκαν η Κινέζικη Αλχημεία, εντυπωσιακά αποκαλυπτική και για την Δυτική Αλχημεία, την τόσο παρεξηγημένη μέχρι τις μέρες μας και το Qi Gong, σύστημα ενεργειακών ασκήσεων. Από το Qi Gong πάλι εξελίχθηκαν τα διάφορα είδη πολεμικών τεχνών και το Tai Chi, που θεωρείται η ύψιστη πολεμική τέχνη και το τελειότερο Qi Gong. Το Qi Gong είναι επίσης αυτό που μας έδωσε τη θεωρία των Μεσημβρινών του Σώματος και τωνΣημείων τους, που είναι η βάση της Κινέζικης Παραδοσιακής Ιατρικής , τον Βελονισμό, την Κινέζικη Βοτανοθεραπεία, το Κινέζικο Μασάζ κ.λ.π.

Συνήθως οι άνθρωποι που ασκούσαν το Qi Gong και το Tai Chi ήτα;ν ταυτόχρονα και θαπευτές ενώ αυτοί που ήθελαν να είναι θεραπευτές και να ασκούν την Κινέζικη Παραδοσιακή Ιατρική, έπρεπε- και μέχρι σήμερα πρέπει- να ασκούνται και να χρησιμοποιούν το Qi Gong. Ένα από τα πιο γνωστά Qi Gong, το "Qigong των 5 ζώων " που αναφέρεται στα 5 βασικά εσωτερικά μας όργανα, ανακαλύφθηκε από έναν αρχαίο κινέζο γιατρό το Hua Tuo, στον οποίο οφείλουμε και την ανακάλυψη σημαντικών σημείων Βελονισμού, τα σημεία Jiaji. Στα Κινέζικα νοσοκομεία και σήμερα ακόμα, υπάρχει τμήμα Qigong, όπως υπάρχει παιδιατρικό, καρδιολογικό, η νευρολογικό τμήμα.

Στην φιλοσοφία αυτή, το Σώμα ή Ψυχή και το Πνεύμα, ονομάζονται "οι τρείς θησαυροί" και θεωρούνται ένα ενιαίο σύνολο. Η καλή κατάσταση του ενός εξαφαλίζει την καλή κατάστση του άλλου και σε περιπτώσεις πιο δύσκολες που συνήθως αφορούν σωματοποιήσεις ενεργειακών προβλημάτων διαφόρων βαθμών (Yin), όπως τα γενετικά προβλήματα και οι εκ γενετής ή επίκτητες αναπηρίες, μπορεί τουλάχιστον να βελτιώσει την κατάσταση του πάσχοντος. Για αυτό δίνεται μεγάλη έμφαση στην καλή συναισθηματική, φυσική και πνευματική κατάσταση του ανθρώπου.

Εδώ στην Ελλάδα εκφράζεται με το γνωστό και αρκετά παρεξηγημένο "νους υγιής εν σώματι υγιή" και σήμαινε ακριβώς αυτό. Ότι δηλαδή ένα υγιές σώμα επιδρά θετικά στην πνευματική υγεία του ατόμου όπως επίσης ένα άτομο πνευματικά και συναισθηματικά υγιές μπορεί να επαναφέρει μέσω αυτού, την σωματική του υγεία ή τουλάχιστον να την βελτιώσει. Οι πρόγονοί μας δεν ήταν κάποιοι ρατσιστές που θεωρούσαν μια σωματική αναπηρία, ενοχή και υπόνοια πνευματικής αναπηρίας. Ούτε θαύμαζαν κάποιον αποκλειστικά και μόνον για την σωματική του ρώμη. Επίσης το Κάλλος και η Ευμορφία ήταν λέξεις με σημασία συμπληρωματική και η πρώτη σήμαινε κάτι παραπάνω από απλή εξωτερική ομορφιά.

Ακόμα και ο θρύλος του Καιάδα αποδείχθηκε ότι δεν ήταν τίποτα άλλο, από προπαγάνδα των Αθηναίων ενάντια στους πολιτικούς τους αντιπάλους, τους Σπαρτιάτες. Είναι γνωστό ότι στις αρχαιολογικές ανασκαφές που πραγματοποιήθηκαν εκεί, δεν βρέθηκαν ποτέ ανθώπινα οστά στον πυθμένα της χαράδρας. Αντίθεταη δυσφήμηση αυτή βασιζόταν ακριβώς στο αντίθετο συναίσθημα εκείνης της εποχής που θεωρούσε κάτι τέτοιο βδελυρή πράξη.

Στα αρχαία γυμνάσια, οι νέοι παράλληλα με την βελτίωση του σώματος μέσω της φυσικής άσκησης, φρόντιζαν και την πνευματική τους καλλιέργεια με μύηση στην φιλοσοφία, την Γραμματική, την Μουσική, την Ρητορική, την Ποίηση και άλλα μαθήματα. Ο σκοπός ήταν η αρμονική τους ανάπτυξη σε όλα τα επίπεδα.

Έτσι ακριβώς και το Tai Chi συνυφασμένο με την φιλοσοφία επιτυγχάνει το ίδιο αποτέλεσμα. Την αρμονική ανάπτυξη των τριών στοιχείων που μας αποτελούν, "των τριών θησαυρών" . Το Σώμα, την Ψυχή και το Πνεύμα, ποιότητες και εκδηλώσεις της ενέργειας, που αλληλοσυνδέονται και επικοινωνούν μεταξύ τους, και μετατρέπονται αέναα η μία στην άλλη.

Το Σώμα (Jing), η ενέργεια που έχει υλοποιηθεί, σε Ενέργεια (Qi) που μπορεί να υλοποιηθεί ή να εξαύλωθεί μετατρεπόμενη σε Jing ή Πνεύμα (Shen) αντίστοιχα. Ενώ το Πνεύμα (Shen) που είναι η ενέργεια στην πιο λεπτοφυή της έκφραση μπορεί να μετατραπεί σε Qi ή σε Jing (ύλη). Αυτά βέβαια όχι τόσο μηχανικά όπως ακούγονται, (μην ξεχνάτε τα παράδοξα της Κβαντικής φυσικής που ανατρέπουν όλες τις βεβαιότητες).

Μια από τις πιο κλασσικές εκφράσεις μιας τέτοιας μετατροπής που όλοι γνωρίζουμε και έχουμε συμμετάσχει, είναι η σύλληψη και η δημιουργία ενός εμβρύου. Όλα αυτά αιώνες πριν την γέννηση του Αλβέρτου Αινστάϊν και της θεωρίας του περί της σχετικότητας της ύλης και της ενέργειας.

Όταν κάποιος ξεκινάει να μαθαίνει Tai Chi αρχίζει από τις βασικές κινήσεις. Στην συνέχεια μαθαίνει να συνδέει τις κινήσεις αυτές μεταξύ τους σε ένα ενιαίο και αρμονικό σύνολο και να τις συντονίζει με την αναπνοή του. Οι επόμενες οδηγίες έχουν να κάνουν με πιο εσωτερικές διδασκαλίες, όπως είναι το να προσπαθείς με τις κινήσεις να νοιώσεις την δική σου ενέργεια και την κίνησή της μέσα στο σώμα μας.

Σε δεύτερο επίπεδο, επιδιώκει να αισθανθεί και να κινήσει την περιρέουσα το σώμα ενέργεια, και σε τρίτο επίπεδο, να νοιώσεις την ενέργεια του Ουρανού και της Γης και να συντονιστείς με την ενέργεια αυτή που έιναι και η βασική πηγή ισορροπημένης, υγιούς, ενέργειας για όλα τα πλάσματα.

Οι κινήσεις του Tai Chi είναι για τους παραπάνω λόγους αργές, απαλές και αρμονικές, εκφράζουν ομορφιά και ευγένεια και χαρακτηρίζουν καλαισθησία που είνα ο πιο σωστός τρόπος να προσεγγίσει κάποιος την ενέργεια.

Η ομορφιά στις κινήσεις του Tai Chi δεν έχει καμμία σχέση με την φιλαρέσκεια και αν έχει τότε δεν είναι Tai Chi. Όχι γιατί η φιλαρέσκεια είναι "αμαρτία", απλά η φιλαρέσκεια μας εστιάζει έξω από εμάς στους άλλους που μας βλέπουν, ενώ στο Tai Chi εστιαζόμαστε σε εμάς, στο κέντρο μας. Επίσης η ευγένεια των κινήσεων Tai Chi δεν έχουν σχέση με την έλλειψη σταθερότητας ή με την αποδοχή κάθε ενόχλησης ή κάθε διατάραξης της ισορροπίας από φόβο, έστω και μήπως φανούμε αγενείς.

Το Tai Chi μας βοηθά να είμασγτε σταθεροί και χωρίς να είμασε αγενείς, να υπερασπιζόμαστε την ακαιραιότητά μας, μένοντας πιστοί στην συνείδησή μας κα όλα αυτά με έναν απαλό και αρμονικό τρόπο. Η συνείδησή μας σύμφωνα με τις Ταοϊστικές πρακτικές εκφράζεται με το Κεντρικό μας Κανάλι, έναν κεντρικό άξονα όπου γίνεται η επικοινωνία ουρανού και γης μέσα στον κάθε άνθρωπο. Είναι αυτό που στην σύγχρονη ορολογία είναι γνωστό με τον όρο, "κρατάμε το Κέντρο μας".

Το κεντρικό κανάλι είναι ένας πραγματικός χώρος όπως είναι και ο κάθε μεσημβρινός του σώματος. Είναι εκεί που επικοινωνεί η Γη και ο Ουρανός, είναι ταυτόχρονα και η έδρα της Συνείδησης μας. Ο χώρος δηλ. ου συναντάμε τον πραγματικό μας εαυτό, αυτόν που σε διάφορες Θρησκείες αποτελεί και το Θείο κομμάτι μέσα μας. Η στάση του σώματος ανταποκρίνεται και αντιστοιχεί στην στάση ζωής που έχουμε και η βελτίωσή της σκοπό έχιε να διευκολύνει την καλή κατάσταση του Κεντρικού μας Καναλιού, της Συνείδησης μας με άμεσεσ θετικές επιπτώσεις στην Υγεία μας αλλά και στους υπόλοιπους τομείς της ζωής μας.

Η ψυχική ή συναισθηματική μας κατάσταση επηρεάζει άμεσα την φυσική στάση του σώματος και με τον καιρό ίσως να οδηγήσει ακόμα και σε σκελετικές παραμορφώσεις. Σε αυτήν την επίδραση της ψυχολογικής διάθεσης του ατόμου στο σώμα, βασίζεται και η σύγχρονη Ψυχολογία όταν μιλά για Γλώσσα Σώματος.

Εδώ εξαιρούνται οι εκ γενετής δυσμορφίες. τα γενετικά προβλήματα ή τα ατυχήματα όπου η συναισθηματική κατάσταση του ατόμου, δεν έπαιξε κάποιον ρόλο, τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που αναφέραμε προηγουμένως. Ακόμα όμως και αυτές οι περιπτώσεις μπορούν να βοηθηθούν μέσα από αυτήν την άσκηση.

Έτσι το πρώτο και βασικότερο στο Tai Chi είναι η επίτευξη και η διατήρηση της καλής στάσης του σώματος. Ακόμη και όταν γνωρίζουμε όλη την σειρά κινήσεων και έχουμε επιτύχει, η φόρμα μας, να έχει ροή, ακόμη και τότε συχνά στεκόμαστε για αρκετά λεπτά ακίνητοι σε μια από τις στάσεις της, παίρνοντας τον απαραίτητο χρόνο που χρειάζεται για να συνειδητοποιήσουμε κατ' αρχή την θέση κάθε μέλους του σώματός μας και ύστερα να την διορθώσουμε.

Η άσκηση αυτή μπορεί να θεωρηθεί καισαν ένα στατικό Qi Gong από τα πολλά που υπάρχουν. Αυτό το είδος του Qi Gong εξωτερικά εκδηλώνεται με ακινησία, εσωτερικά όμως, όταν πετύχουμε την σωστή στάση, με έντονη κίνηση της ενέργειας που ξεμπλοκάρει και θεραπεύει το σώμα και κατ' επέκταση την ψυχή και το πνεύμα.

Ο κινήσεις αυτές στις οποίες αναλύεται μια φόρμα Tai Chi κυμαίνονται από 13 έως και πάνω από 104. Είναι συνήθως σύνθετες και αποτελείται κάθε μία από αυτές, από περισσότερες των μία στάσεων. Φέρουν ονόματα πολύ περιγραφικά που αγγίζουν τα όρια του ποιητικού λόγου.

Έχουμε τις κινήσεις " ο λευκός γερανός ανοίγει τα φτερά του", "αγγίζοντας την ουρά του σπουργιτιού", "χαϊδεύοντας την χαίτη του αλόγου", "αγκαλιάζω τον Τίγρη και επιστρέφω στο βουνό", "η βελόνα στον βυθό της θάλασσας", "το άγριο άλογο ανεμίζει την χαίτη του", "κινώ με τα χέρια μου τα λευκά σύννεφα"κλπ.

Οι μικρές αυτές φράσεις μπορούν να περιγράψουν κατά κάποιο τρόπο την κίνηση την ίδια, να βοηθήσουν στην απομνημόνευσή της και ίσως να δώσουν και τον κατάλληλο οραματισμό στην κίνηση.

Το Tai Chi και το Chi Gong, σαν μέθοδος άσκησης, είναι προσιτό και ευεργετικό σε όλους, ανεξαρτήτως ηλικίας, βάρους και φυσικής κατάστασης.

Για την εκμάθηση των κινήσεων της φόρμας συχνά απαιτείται αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα. Για κάποιες φόρμες ιδιαίτερα μεγάλες ίσως χρειάζεται και πάνω από έναν χρόνο καθημερινής άκησης.

Η κατάσταση όμως σημαντικού μέρους των μυστικών της φόρμας μπορεί να απαιτήσει πολύ περισσότερο διάστημα, που θα εξαρτηθεί από την προσωπική δεινότητα του ακούμενου και τον χρόνο που θα αφιερώσει στην άσκηση του. Κυρίως τον χρόνο, που θα ασκηθεί μόνος και έξω από την ομάδα, αν και πάντα κάτω από την προστασία του Δασκάλου. Η φόρμα δεν παύει ποτέ να σου αποκαλύπτεται ακόμη και αν ασκείται κάποιος μέχρι το τέλος της ζωής του.

Το Tai Chi που "συζητάμε" είναι "λιγότερο" Tai Chi από αυτό που "κάνουμε". Ενώ και οι πιο απλές συζητήσεις μπορούν να είναι πραγματικό Tai Chi, ακόμα και αν δεν αναφερθούμε ούτε μια φορά σε αυτό.

Ο σκοπός του Tai Chi δεν είναι να μας κάνει πιο δυνατούς, με την έννοια της επιβολής μας πάνω σε άλλους ανθρώπους, μιας και πάντα θα υπάρχει κάποιος δυνατότερος και όχι απαραίτητα καλύτερος από εμάς. Ο Ταοϊσμός εξ' άλλου δεν υπήρξε ποτέ φιλοσοφία εξουσίας.

Αυτό που θα σας δώσει το Tai Chi, είναι η δύναμη να είσαστε ο πραγματικός σας εαυτός με οποιοδήποτε κόστος. Ένας Εαυτός, πηγή πραγματικής ευτυχίας και ικανοποίησης, τόσο για εσάς τους ίδιους, όσο και για τους άλλους γύρω σας.

Όπως σε κάθε ενεργειακή πρακτική, έτσι και στο Tai Chi είναι απαραίτητο να βρούμε και τον κατάλληλο για εμάς Δάσκαλο που θα μας οδηγήσει αλλά και θα μας προστατέψει από τις δυσκολίες που έχει αυτός ο Δρόμος.

Συνήθως ο κατάλληλος Δάσκαλος εμφανίζεται στον δρόμο μας την στιγμή που και εμείς θα είμαστε έτοιμοι να δεχτούμε την Διδασκαλία του.

Η επιλογή του Δασκάλου είναι προσωπική υπόθεση του καθένα από εμάς, και μόνο εμείς οι ίδιοι μπορούμε να τον διαλέξουμε. Και ενώ μπορούμε με τον έναν ή τον άλλον τρόπο να πάρουμε από όλους μαθήματα δεν μπορεί όλοι να είναι ο Δάσκαλός μας.

Να μην ξεχνάμε επίσης πως οι Δάσκαλοι είναι και αυτοί άνθρωποι και αυτός που τελικά επιλέγει τι θα κρατήσει από μια διδασκαλία είναι ο ίδιος μας ο Εαυτός, οπιο σημαντικός από όλους τους Δασκάλους. Το Πνεύμα μας (Shen) ή αυτό που επίσης ονομάζουμε Εσωτερικό Δάσκαλο. Είναι αυτό που μας συνοδεύει και μας οδηγεί από την στιγμή της γέννησης μας και μας βοηθά να πραγματοποιήσουμε τον σκοπό για τον οποίο έχουμε έλθει στην γη. Στην χριστιανική θρησκεία ίσως είναι αυτό που ονομάζουμε ΄Φύλακα Άγγελο, ακριβώς για να τομίσουμε αυτό που τον κάνει αναγνωρίσιμο, το συναίσθημα της Αγάπης.

Έναν τέτοιον Άγγελο μπορείτε να δείτε καθαρά στα πρόσωπα των νεογέννητων όπου η προσωπικότητα δεν έχει προλάβει να καλύψει ακόμα τα χαρακτηριστικά τους. Και ίσως ακόμα στα πρόσωπα κάποιων Αγίων διαφόρων θρησκειών που έχουν κατορθώσει να γίνουν ξανά όπως τα νεογέννητα παιδιά.

Στο Ταο Τε Τζινγκ διαβάζουμε σε έναν στίχο του. "Όποιος είναι όλος Αρετή μοιάζει με νεογέννητο. Σφήκες και φίδια δεν τον θίγουν. Αγρίμια δεν τον πειράζουν. Πουλιά αρπαχτικά δεν του ρίχνονται..." και κάπου αλλού "Όταν είσαι το ρεύμα του Σύμπαντος, πάντα αληθινός και ακλόνητος, γίνε μικρός σαν παιδάκι".

Πολλά συστήματα άσκησης βασίζονται στις ίδιες ή παρόμοιες αρχές με το Tai Chi και το Qi Gong και εξαρτάται αποκλειστικά από εσάς το σύστημα που εσείς θα επιλέξετε σαν το καταλληλότερο για τις ανάγκες της ζωής σας την δεδομένη στιγμή. Οι μέθοδοι μπορεί να είναι διαφορετικές, το αποτέλεσμα όμως θα είναι το ίδιο, αρκεί οι αρχές πάνω στις οποίες θα βασίζετε την προσωπική σας άσκηση να καθορίζονται από τις ίδιες πανανθρώπινες αξίες και να σας κάνουν πιο συειδητούς δηλ. περισσότερο ταυτισμένους με τον πραγματικό σας Εαυτό, το άριστο κομμάτι μέσα σας.

"Πάνω σε ένα βουνό, μια πεινασμένη Τίγρη, κυνηγούσε έναν βουδιστή μοναχό που έτρεχε πανικόβλητος να σωθεί. Τρέχοντας φτάνει στην άκρη ενός γκρεμού. Η Τίγρη συνεχώς τον πλησιάζει και αυτός αποφασίζει να πηδήξει. Καθώς πλησιάζει την άκρη του γκρεμού βλέπει από κάτω έξη Τίγρεις να τον περιμένουν δείχνοτντας απειλητικά τα δόντια τους. Βρίσκεται λοιπόν εκεί απελπισμένος στην άκρη του γκρεμού με την μια Τίγρη να τον πλησιάζει και τις άλλες έξη να γυροφέρνουν κάτω από τον βράχο κοιτάζοντας προς τα πάνω περιμένοντας να πηδήξει, όταν ξαφνικά διακρίνει δίπλα του σε έναν θάμνο, μια ζουμερή και κατακόκκινη φράουλα." Αχ!" λέει "τι υπέροχη φράουλα!" Απλώνει το χέρι, την κόβει και την καταπίνει αργά αργά, με απόλαυση.

-Αποσπάσματα από το Ταο Τε Τσινγκ του Λάο Τσε σε μετάφραση των Gia Fu Feng και της Jane English, μετάφραση στα ελληνικά του Πέτρου Κουρόπουλου.